Veel mensen denken dat er maar één gebarentaal is, dat alle dove mensen op de hele wereld dezelfde gebarentaal gebruiken. Dat is niet juist. Er zijn honderden gebarentalen in de wereld. De gebarentaal die in Japan wordt gebruikt, is niet dezelfde als de gebarentaal die in Nederland wordt gebruikt en de Nederlandse Gebarentaal verschilt dan weer van de Britse Gebarentaal. Net zoals er veel verschillende gesproken talen zijn, zijn er ook veel verschillende gebarentalen. Trouwens, de Nederlandse Gebarentaal verschilt ook van de Vlaamse Gebarentaal, ook al wordt in de beide gebieden dezelfde taal, het Nederlands, gesproken. De Vlaamse Gebarentaal is een andere taal dan de Frans-Belgische Gebarentaal, ook al hebben de beide talen wellicht een gezamenlijke ouder (de Belgische Gebarentaal) en kunnen we de beide talen dus als dichte zusters beschouwen.

Toch is het zo dat twee dove personen die elk een andere gebarentaal gebruiken relatief vlot met elkaar blijken te kunnen communiceren. Bij zulke gesprekken zullen gebarentaligen meer “zeggen door te tonen” dan alleen maar te “zeggen”. Ze gebruiken dan bijvoorbeeld meer vormnabootsende gebaren. Bij vormnabootsende gebaren kan je in de vorm van het gebaar meteen ook de betekenis herkennen. Neem het gebaar voor FIETS in Vlaamse Gebarentaal. Dat gebaar verwijst naar de beweging van de pedalen. Dus, als een Deense gebarentalige met een Vlaamse gebarentalige communiceert, zullen ze zich wat aanpassen aan elkaar en allebei onder andere meer vormnabootsende gebaren gebruiken. Maar als twee Deense gebarentaligen met elkaar aan het communiceren zijn, is de kans groot dat de Vlaamse gebarentalige daar niet veel van begrijpt.

De afgelopen decennia werden internationale ontmoetingen tussen dove gebarentaligen steeds talrijker tijdens conferenties, sportevenementen, vakantiekampen etc. of door migratie. Deze internationale ontmoetingen tussen dove mensen kunnen toevallig zijn, wanneer een dove persoon tijdens een vakantie in een ander land dove mensen ontmoet bijvoorbeeld, maar er zijn uiteraard ook georganiseerde ontmoetingen. Vooral sinds de oprichting van het “Comité International des Sports des Sourds” in 1924 en de “World Federation of the Deaf” (WFD) in 1951 is het aantal internationale evenementen voor dove mensen toegenomen. Bij dergelijke internationale ontmoetingen werd er door de aanwezige dove personen over de (taal)grenzen heen gecommuniceerd. De communicatievormen die in deze internationale settings gebruikt worden, noemt men “International Sign”. We spreken niet over International Sign Language, omdat het eerder om een soort “meng-gebarentaal” gaat. International Sign is dus niet één internationale gebarentaal met een vastgelegd lexicon en een vastgelegde grammatica en wordt ook niet van generatie op generatie doorgegeven (wat met een natuurlijker taal wel gebeurt). Het is de verzamelnaam voor communicatievormen die gebruikt worden wanneer dove personen die elk een andere gebarentaal gebruiken met elkaar communiceren tijdens internationale ontmoetingen. Wanneer het gaat om internationale bijeenkomsten die geregeld plaatsvinden, de bestuursvergaderingen van internationale organisaties als de World Federation of the Deaf bijvoorbeeld, zijn er in de loop van de voorbije jaren conventies (een soort “stilzwijgende afspraken”) ontstaan over het gebruik van bepaalde gebaren voor bepaalde begrippen. Daardoor ziet International Sign er op een vergadering van de European Union of the Deaf anders uit dan International Sign op een bijeenkomst van bijvoorbeeld de Aziatische vertegenwoordigers van de World Federation of the Deaf. Wel is het zo dat er sinds de jaren 1970 op internationale congressen vaak getolkt wordt naar “International Sign”. Dit gebeurt onder meer omdat niet altijd alle aanwezige gebarentaligen de mogelijkheid hebben om een tolk mee te brengen die tolkt in de eigen (nationale) gebarentaal. Voor sommige gebarentalen zijn er immers (nog) nauwelijks gebarentaaltolken en niet alle dove mensen beschikken altijd over voldoende (financiële) middelen om een tolk in te zetten.

Voor meer informatie: Film This is IS van MobileDeaf